تبلیغات
ایران ، ،تاریخ و فرهنگ ، تات ، تاکستان ، تاتی ، چهره های تات ، هنر - مولانا
ایران ، ،تاریخ و فرهنگ ، تات ، تاکستان ، تاتی ، چهره های تات ، هنر

مولانا

نویسنده :بهمن رحمانی
تاریخ:چهارشنبه 8 مهر 1394-09:43 ق.ظ


جلال الدین محمد در قرن هفتم ه.ق

او در6 ربیع الاول  604 ق./ 576 خ.   در شهر بلخ دیده به جهان گشود.
به همین سبب به محمدبلخی شهره گردید.

 نیاکان مولانا ،  همگی  اهل خراسان بوده‌اند.
 پدرش نیز محمد نام داشته است !  او را سلطان العلماء می خواندند.بعدها  به بهاءالدین ولدبن ولد مشهورشده است.او مردی سخنور بوده و مردم بلخ علاقه فراوانی به او داشته اند.
برخی نوشته اند که  وابستگی مردم به بهاء ولد سبب ایجاد ترس و وحشت در حکومت خوارزمشاهی و به ویژه درسلطان محمد خوارزمشاه گردیده است.
 همین موضوع، باعث سختگیری حکومتیان بر بهاءالدین ولد و مهاجرت او به قونیه درترکیه امروزی گردید. اما از بدشانسی در آنجا نیز تحت مخالفت  امام فخر رازی که فردی بانفوذ در دربار خوارزمشاه بود، قرار گرفت.

محمد لقب های چندی داشت. از جمله :

خداوندگار ، خداوندگار عرفان ، مولانا، مولوی، ملّای روم ،ملای رومی ،محمد بلخی،بلخی رومی و گاهی با تخلص خاموش در میان فارس زبانان شهرت یافته است.

جلال الدین محمد در سفر زیارتی که پدرش از بلخ به آن عازم گردید ،همراه پدر بود، در طی این سفر در شهر نیشابور به همراه پدر به دیدار  شیخ عطارنیشابوری ، عارف و شاعر بلند آوازه شتافت .

گفته اند که شیخ فریدالدین عطار ،سفارش مولوی را در همان دوران کودکی 6یا 13
سالگی  به پدر نمود.

در این سفر حج علاوه بر نیشابور، در بغداد نیز مدتی رحل اقامت گزید. ظاهرا به خاطر فتنه تاتارها از بازگشت به وطن منصرف گردید.
به ناچار بهاء الدین ولد در آسیای صغیر (ترکیه امروزی) ساکن شد. اما پس از مدتی براساس دعوت علاء الدین کیقباد به شهر قونیه بازگشت.

جلال الدین محمد در هژده سالگی با گوهر خاتون دختر خواجه لالای سمرقندی ازدواج نمود.  حاصل این ازدواج سه پسر و یک دختر بود.
پس از فوت پدرش، بهاء ولد ، راه پدر را ادامه داده و درتدریس ،هدایت و ارشاد مردم ، عمر خویش را سپری نمود.
مولوی ،درحالیکه که مردم را تربیت می‌نمود ، از خودش نیز غافل نبود. زمانی که موفق به دیدار محقق ترمذی گردید ، شاگرد ی او راپذیرفت تا بتواند از آموزش ها و راهنمایی های او به نهایت بهره‌ببرد.
مولانا به تشویق همین استادش برای تکمیل معلوماتش رنج سفر به حلب را برخود آسان نموه و عازم شهر حلب گردید.
ایشان در شهر حلب علم فقه را از کمال الدین عدیم فرا گرفت و پس از مدتی که به شهر دمشق رفت و از دیدار با محی الدین عربی، عارف و متفکر زمانش نیز کمال استفاده‌ها را برد. از آنجا عازم شهر قونیه گردید و بنابه درخواست سید برهان الدین ، طریق ریاضت را در پیش گرفت.
او پس از مرگ محقق ترمذی به مدت 5 سال مدرس احکام فقهی گردید . نتیجه آن تربیت چهارصد شاگرد در مسایل دینی شد.
 
نوشته اند که:
  روزی شمس وارد مجلس مولانا شد.
 مولانا در کنارش چند کتاب وجود داشت.
شمس از او می‌پرسد:
 این ها چیست؟
مولانا جواب می‌دهد :
 قیل و قال است.
شمس : ترا با این ها چه کار است ؟
شمس کتاب ها را برداشته در داخل حوضی که در آن نزدیکی قرار داشت ،می‌اندازد.
مولانا با ناراحتی می‌گوید:
 ای درویش چه کار کردی ؟
برخی از این  کتاب ها از پدرم رسیده بود . نسخه منحصر بفرد است. و دیگر پیدا نمی‌شود.
 شمس تبریزی :
در این حالت دست به آب برده و کتاب ها را یک یک از آب بیرون می‌کشد ،بدون اینکه آثاری از آب در کتاب ها مانده باشد  ! ! !
مولانا با تعجب پرسید :
 این چه سرّی است؟
شمس گفت :
 این ذوق وحال است که ترا از آن خبری نیست.

 از این زمان است که حال مولانا تغییر یافته و به شوریدگی روی می‌نهد  ،گرگونی و انقلابی در او روی می دهد تا جاییکه کلاس درس و بحث را کناری نهاد و شبانه روز در رکاب شمس تبریزی به خدمت ایستاد.
 و به قول استاد محمد رضاشفیعی کدکنی صاحب اثر کوچه باغ نیشابورو... تولدی دوباره می‌یابد.

هر چند که مولوی در طول زندگی68 ساله خود با بزرگانی چون : عطار نیشابوری ، محقق ترمذی،  کمال الدین عدیم و محی الدین عربی حشر و نشرهایی داشته و از هر کدام توشه‌ای براندوخته است ، اما
 هیچ کدام از آنها مانند شمس تبریزی که در شهر خوی آرمیده است ، در زندگی او اثر گذار نبوده است.
زیرا رابطه‌اش با او شاید از حد استادی و شاگردی بسی فراتر رفته و یک رابطه عاشقانه گردیده است.
 چنانکه پس از آشنایی با شمس، خود را اسیر دست و پا بسته شمس دیده است.

پس از غیبت شمس از زندگی مولانا، با صلاح الدین زرکوب دمخور گردید، الفت او با این عارف ساده دل، سبب حسادت عده‌ای گردید.
 پس از مرگ صلاح الدین، حسان الدین چلبی را به عنوان یار صمیمی خود برگزید.
 نتیجه همنشینی مولوی با حسام الدین، کتاب ارزشمند مثنوی معنوی گردید که حاصل لحظه‌هایی از همصحبتی با حسام‌الدین است.
 او دارای آثار منظوم و منثور دیگری نیز می‌باشداز جمله :

  • مثنوی معنوی ، به زبان فارسی است.
  • غزل های شمس ، غزلیاتی است که مولانا به نام مراد خود شمس سروده است.
  • رباعیات: حاصل اندیشه‌های مولاناست.
  • فیه ما فیه:  به نثر است و حاوی تقریرات مولانا . گاه در پاسخ پرسشی است و زمانی خطاب به شخص معین.
  • مکاتیب: حاصل نامه‌های مولاناست.
  • مجالس سبعه: سخنانی است که مولانا در منبر ایراد فرموده است.

بالاخره روح ناآرام جلاالدین محمد مولوی در غروب خورشید روز یکشنبه5 جمادی الاخر  672ق. /652 خ. بر اثر بیماری ناگهانی که پزشکان زمان  از درمان آن عاجز گشتند به دیار باقی شتافت.
چند نمونه از اشعار مولانا:

ای یوسف خوش نام ما خوش می‌روی بر بام ما

                                       ای درشکسته جام ما ای بردریده دام ما

ای نور ما ای سور ما ای دولت منصور ما

                                       جوشی بنه در شور ما تا می شود انگور ما

ای دلبر و مقصود ما ای قبله و معبود ما

                                       آتش زدی در عود ما نظاره کن در دود ما

ای یار ما عیار ما دام دل خمار ما

                                       پا وامکش از کار ما بستان گرو دستار ما

در گل بمانده پای دل جان می‌دهم چه جای دل

                                       وز آتش سودای دل ای وای دل ای وای ما

----------------------------


بی همگان بسر شود بی تو بسر نمی‌شود

                                     داغ تو دارد این دلم جای دگر نمی‌شود

دیده عقل مست تو چرخه چرخ پست تو

                                     گوش طرب به دست تو بی تو بسر نمی‌شود

جان ز تو جوش می‌کند دل ز تو نوش می‌کند

                                     عقل خروش می‌کند بی تو بسر نمی‌شود

خمر من و خمار من باغ من و بهار من

                                     خواب من و قرار من بی تو بسر نمی‌شود

جاه و جلال من تویی ملکت و مال من تویی

                                     آب زلال من تویی بی تو بسر نمی‌شود

گاه سوی جفا روی گاه سوی وفا روی

                                     آن منی کجا روی بی تو بسر نمی‌شود

دل بنهند برکنی توبه کنند بشکنی

                                     این همه خود تو می‌کنی بی تو بسر نمی‌شود

بی تو اگر بسر شدی زیر جهان زبر شدی

                                     باغ ارم سقر شدی بی تو بسر نمی‌شود

بی تو نه زندگی خوشم بی تو نه مردگی خوشم

                                     سر ز غم تو چون کشم بی تو بسر نمی‌شود

-------------------------------------------


آمده‌ام که سر نهم عشق تو را به سر برم

                                  ور تو بگوییم که نی نی شکنم شکر برم

آمده‌ام چو عقل و جان از همه دیده‌ها نهان

                                  تا سوی جان و دیدگان مشعله نظر برم

آمده‌ام که ره زنم بر سر گنج شه زنم

                                  آمده‌ام که زر برم زر نبرم خبر برم

گر شکند دل مرا جان بدهم به دل شکن

                                  گر ز سرم کله برد من ز میان کمر برم

اوست نشسته در نظر من به کجا نظر کنم

                                 اوست گرفته شهر دل من به کجا سفر برم

آنک ز زخم تیر او کوه شکاف می کند

                                 پیش گشادتیر او وای اگر سپر برم

گفتم آفتاب را گر ببری تو تاب خود

                                 تاب تو را چو تب کند گفت بلی اگر برم

آنک ز تاب روی او نور صفا به دل کشد

                                 و آنک ز جوی حسن او آب سوی جگر برم

در هوس خیال او همچو خیال گشته‌ام

                                 وز سر رشک نام او نام رخ قمر برم

این غزلم جواب آن باده که داشت پیش من

                                 گفت بخور نمی‌خوری پیش کسی دگر برم

----------------------------------------


حیلت رهـــــــــــــا کن عاشقا، دیوانه شو، دیوانه شو
و اندر دل آتش درآ، پـــــــــروانه شو، پـــــــــــروانه شو

 
هم خویش را بیگـــــانه کن، هم خانه را ویــــــرانه کن
و آنگه بیا با عاشقــــــان هم خانه شو، هـم خانه شو

رو سینه را چون سینه ها، هفت آب شــــو از کینه ها
وآنگه شراب عشق را پیمــــانه شو، پیمــــــــــانه شو

باید که جمله جــــــــان شوی تا لایق جانـــــان شوی
گر سوی مستان می روی مستانه شو، مستانه شو

آن گوشــــــــــــــوار شاهدان هم صحبت عارض شده
آن گوش و عـــــــــــارض بایدت دُردانه شو، دُردانه شو

چـــــــــــــــون جانِ تو شد در هوا ز افسانه شیرین ما
فانی شو و چـون عــاشقان افسانه شو، افسانه شو

تو لیله القــــــــبری برو تا لیله القـــــــدری شـــــــوی
چـون قدر مر ارواح را کاشــــــانه شو، کاشـــــانه شو

اندیــــــــشه ات جایی رود و آنگه تو را آنجـــــــا کشد
ز اندیشه بگذر چون قضـــــا پیشانه شو، پیشانه شو

قفلی بود میل و هوا بنهــــــــاده بر دل هــــــــای مــا
مفتـــــــاح شو مفتــــــــــاح را دندانه شو، دندانه شو

بنواخت نور مصطفـــــــــی آن استن حنـــــــــــــانه را
کمتر ز چوبی نیــــــــــــستی حنـانه شو، حنـانه شو

گوید سلیمــــــــان مر تو را بشنــــــو لسان الطیــر را
دامی و مرغ از تــو رَمَد، رو لانه شــــو، رو لانه شــــو

گر چهره بنمــــــــــاید صنم پر شو از او چـــــــون آینه
ور زلف بگشــــــــاید صنم رو شانه شو، رو شانه شو

تا کی دوشاخه چون رخی، تا کی چو بیذق کم تکی
تا کی چو فرزین کژ روی، فرزانه شـــــــو، فرزانه شـو

شکرانه دادی عشق را از تحفــــه هـا و مال هــــــــا
هِل مال را، خود را بده، شکـرانه شـو، شکــرانه شو

یک مدتی ارکـــان بُدی یک مدتـــــــی حیــــوان بُدی
یک مدتی چون جـــان شدی جانانه شو، جانانه شو

ای ناطقه بر بـــــــــــــام و در، تا کی روی در خانه پر
نطق زبـــان را ترک کن، بی چانه شو، بی چانه شو




نوع مطلب : استان اذربایجان غربی  اردبیل  استان آذر بایجان شرقی  تمدن های باستانی ایران  انگور  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی  انگور درختی دارویی 

داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
Can Pilates make you look taller?
شنبه 18 شهریور 1396 02:55 ق.ظ
Hello! Do you know if they make any plugins to safeguard against hackers?
I'm kinda paranoid about losing everything I've worked hard on. Any suggestions?
How can we increase our height?
سه شنبه 17 مرداد 1396 12:24 ق.ظ
Wonderful goods from you, man. I have take into accout your stuff prior to and you're
simply too magnificent. I actually like what you've received right
here, certainly like what you are saying and the best way by which you say it.
You're making it entertaining and you still care
for to keep it wise. I cant wait to learn far more from you.
This is really a terrific website.
Foot Issues
یکشنبه 15 مرداد 1396 03:48 ب.ظ
What i do not realize is in truth how you're no longer really much more well-appreciated than you may be right now.

You are so intelligent. You know thus significantly
in terms of this matter, produced me for my part believe it from so many varied angles.
Its like women and men are not fascinated unless it's one
thing to do with Woman gaga! Your personal stuffs great.
All the time take care of it up!
ameblo.jp
شنبه 7 مرداد 1396 09:51 ق.ظ
I was recommended this web site by my cousin. I'm not sure
whether this post is written by him as no one else know such detailed about my difficulty.
You are wonderful! Thanks!
foot pain icd 10
دوشنبه 12 تیر 1396 06:26 ب.ظ
You could definitely see your skills within the work
you write. The world hopes for even more passionate writers such as you who aren't afraid to say how they believe.
All the time follow your heart.
foot pain icd 10
دوشنبه 12 تیر 1396 06:21 ب.ظ
You could definitely see your skills within the work
you write. The world hopes for even more passionate writers such as you who aren't afraid to say how they believe.
All the time follow your heart.
Margareta
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 06:39 ق.ظ
Hey! Quick question that's entirely off topic. Do you know how to make your site mobile friendly?
My website looks weird when viewing from my iphone. I'm trying to find a template or plugin that might be able to resolve this issue.
If you have any suggestions, please share. Thanks!
manicure
پنجشنبه 14 اردیبهشت 1396 01:52 ق.ظ
Hi there colleagues, how is everything, and what you want to say about this
paragraph, in my view its genuinely awesome in favor of me.
manicure
چهارشنبه 13 اردیبهشت 1396 05:23 ب.ظ
Great blog here! Also your website loads up fast! What web host are you using?
Can I get your affiliate link to your host? I wish my web site loaded
up as fast as yours lol
http://truculentcamper16.snack.ws/hammer-toe-surgical-treatment.html
شنبه 9 اردیبهشت 1396 04:33 ب.ظ
Hi i am kavin, its my first time to commenting anywhere, when i read
this paragraph i thought i could also create comment
due to this sensible piece of writing.
BHW
جمعه 25 فروردین 1396 04:10 ق.ظ
It's a shame you don't have a donate button! I'd definitely donate
to this outstanding blog! I suppose for now i'll settle for
book-marking and adding your RSS feed to my Google account.
I look forward to brand new updates and will talk about this site
with my Facebook group. Chat soon!
manicure
چهارشنبه 23 فروردین 1396 08:37 ق.ظ
Hi superb blog! Does running a blog such as this take a massive amount
work? I've absolutely no knowledge of programming
but I was hoping to start my own blog in the near future.
Anyhow, if you have any suggestions or tips for new blog
owners please share. I understand this is
off subject nevertheless I simply had to ask. Thanks a lot!
manicure
دوشنبه 21 فروردین 1396 09:31 ب.ظ
Its like you read my mind! You seem to know so much about this, like you wrote the book in it or something.
I think that you can do with some pics to drive the message home a little
bit, but other than that, this is wonderful blog. A fantastic read.
I will certainly be back.
manicure
دوشنبه 21 فروردین 1396 07:58 ق.ظ
I have read so many content concerning the blogger lovers but this paragraph is
in fact a good post, keep it up.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر